admin | 26 kwi 2009
Rozwój dzieł Zgromadzenia w Polsce
Święty Wincenty a Paulo postawił przed Zgromadzeniem Misji trzy zadania: pracę nad własnym uświęceniem, głoszenie Ewangelii ubogim i pomaganie duchowieństwu w nabywaniu cnót i wiedzy potrzebnej w stanie kapłańskim.
1. Świątobliwość życia
Choć trudno jest oceniać ludzi, korzystając z przekazów historycznych Zgromadzenia Misji, można stwierdzić, iż świątobliwością życia wyrażającą się w modlitwie i wiernym podejmowaniu codziennych zadań, ofiarnej pracy wśród chorych i ubogich wyróżnili się m.in. księża Lambert aux Couteaux, Pawel Godquin, Jan O’Fogerti, Bartłomiej Tarło, Gabriel Baudouin, Czesław Lewandowski, seminarzyści Antoni Willich, Stanisław Szczepanowski, bracia Delorme, Bogacz, Buława.
2. Misje ludowe i rekolekcje
Niezwykle doniosłe znaczenie w działalności duszpasterskiej zakonów miały misje wewnętrzne, przeżywając swój rozkwit w XVIII wieku. Aż 21 placówek misjonarskich na 30 istniejących w Polsce w 1772 roku miało wyraźnie określone w akcie fundacyjnym zadanie przeprowadzenia misji ludowych. Na terenie Mazowsza i Wielkopolski działali misjonarze z domów św. Krzyża w Warszawie, Łowicza, Mławy, Płocka, Gniezna i Włocławka; na Pomorzu i Warmii - Chełmna i św. Wojciecha k. Gdańska; na Śląsku i w Małopolsce - Krakowa, Lublina i Głogowa Małopolskiego; na Polesiu, Wołyniu, Ukrainie - Sambora, Siemiatycz, Horodenki, Brzozowa, Lwowa, Łyskowa i Tykocina; na Litwie, Inflantach i w Kurlandii - Wilna, Śmiłowicz, Zasławia, Orszy i Krasławia. Z ksiąg misyjnych wynika, że np. misjonarze domu świętokrzyskiego w latach 1654-1772 przeprowadzili 350 misji, na Górze Zbawiciela w Wilnie w latach 1689-1763 - 148 misji, a z siemiatyckiego w latach 1720-1772 - 265 misji. Wskutek kasat i trudnej sytuacji w dobie rozbiorów zgromadzenie musiało poważnie ograniczyć liczbę misji. W styczniu 1806 roku Kolegium Duchowne w Petersburgu zabroniło nawracania na wiarę katolicką pod groźbą kar pieniężnych. Lepiej przedstawiała się sytuacja między 1815 a 1837 rokiem, ale później przyszły ograniczenia na przeprowadzenie misji należało uzyskać każdorazowo pozwolenie władz kolegium. Dom warszawski mógł prowadzić misje jedynie w Królestwie Polskim do 1844 roku. Odrodzenie tej działalności obserwujemy od 1866 roku w Prowincji Krakowskiej obejmujące: Galicję, Śląsk i w pewnym stopniu Królestwo Polskie. Dopiero w dwudziestoleciu międzywojennym można było podjąć to apostolstwo bez ograniczeń. W 1936 roku misje i rekolekcje prowadziło 48 księży (18 wyłącznie do tego przeznaczonych). Kontynuowano je także w czasie II wojny światowej w Generalnej Guberni, urządzając rekolekcje w parafiach (przede wszystkim prowadzonych przez Zgromadzenie) na terenie diecezji tarnowskiej, kieleckiej, katowickiej oraz archidiecezji lwowskiej i krakowskiej. Według kroniki domu tarnowskiego misjonarze przeprowadzili w latach 1943-1944 na terenie metropolii krakowskiej 45 serii rekolekcji parafialnych. Ponieważ większość ksiąg misyjnych zaginęło niemożliwa jest rzeczą określić ogólna liczbę przeprowadzonych misji i rekolekcji. Od początku misjonarze prezentowali własna metodę przeprowadzania misji oraz głoszenia nauk i kazań, cechujących się komunikatywnością wobec wiernych uczęszczających na wspólne ćwiczenia. Kilka domów w okresie przedrozbiorowym (Siemiatycze, św. Krzyż w Warszawie, Stradom w Krakowie i inne) prowadziło również rekolekcje zamknięte zarówno dla duchownych jak i świeckich. Dzieło to było kontynuowane od 1882 roku na Kleparzu w Krakowie, prowadzone przez ks. Antoniego Kowalika.
3. Duszpasterstwo parafialne
Pomimo, że głównymi zadaniami spełnianymi przez Zgromadzenie Misji były misje i prowadzenie seminariów, to jednak wobec niewystarczającej liczby kleru diecezjalnego biskupi chętnie powierzali im także parafie. Na terenie prowincji polskiej od roku 1772 prowadzili 21 parafii. Na terenie metropolii gnieźnieńskiej: w diecezji chełmińskiej - w Chełmnie (rok przyjęcia parafii - 1678); w diecezji inflanckiej - w Kraslawiu (1755); w diecezji krakowskiej - w Głogowie Małopolskim (1763), Babitach (1732), w Dysie k. Lublina (1714); w diecezji łuckiej - w Tykocinie (1751), Siemiatyczach (1719); w diecezji płockiej - w Mławie (1713); w diecezji poznańskiej - w Warszawie (1753), Skułach k. Warszawy (1754); w diecezji wileńskiej - w Łyskowie (1751), Orczy (1752), Rudnymsiole (1696), Śmilowiczach (1746); w diecezji wrocławskiej - w Św. Wojciechu k. Gdańska (1710), Witowie (1719). Trzeba przypomnieć, iż parafia w Sokółce ofiarowana przez królowę Marię Ludwikę pozostała w rękach Zgromadzenia Misji tylko przez kilka lat. Na terenie metropolii lwowskiej w archidiecezji lwowskiej - w Horodence (1763), Jaryczowie (?), Mikulińcach (1760-1765), w diecezji przemyskiej - w Samborze (1681). Następnie w ramach prowincji litewskiej prowadzono następujące parafie: w archidiecezji mohylewskiej - w Kraslawiu (1755), w Białymstoku (1807), Indryczu (1813), Mohylewie (1805), Oświeju (1785), Siemiatyczach (1719), Zamborze (?); w diecezji wileńskiej - na Górze Zbawiciela (1800), św. Kazimierza (1814) we Wilnie, Bebrze (1803), Dweta (1803), Glinciszki (1810), Ilłukszta (1787), Smolińsk (1808), Subocz (1803); w diecezji mińskiej - Śmiłowicze (1784); w diecezji łucko-żytomierskiej - w Zasławiu (1796); w diecezji kamienieckiej - Latyczowie (1838); także kilka parafii w Koloniach Saratowskich. W wyniku kasat domów misjonarskich zgromadzenie utraciło wszystkie parafie do 1864 roku (co prawda misjonarze pozostali przy niektórych placówkach, ale włączono ich do duchowieństwa diecezjalnego) W prowincji krakowskiej, prawdopodobnie z powodu braków personalnych dopiero w 1890 roku doszło do przejęcia duszpasterstwa w parafii Jezierzany. W następnych latach otrzymano na terenie archidiecezji lwowskiej: Sokółkę (1894), Witków Nowy (1898), Biały Kamień (1903), Tarnów (1903), Milatyń Nowy (1906), zaś w diecezji krakowskiej, Kraków-Nową Wieś (1921) i Zakopane-Olczę (1913). Poza tym podjęto pracę wśród Polonii w Stanach Zjednoczonych A.P. (New Haven, Derby, Filadelfia, Erie) oraz w Brazylii (Abranches, Orleans, Prudentopolis, Rio Claro, Rio Vermelho, Sama Cathańna, Thomas Coelho). W odrodzonej, II Rzeczypospolitej, rozwijająca się prowincja podjęła pracę w dalszych parafiach: św. Krzyża w Warszawie (1918), Pabianicach (1919), Bydgoszczy (1925), Lwowie i Łyskowie (1935) oraz w kilku dalszych parafiach we Francji, Rumunii, Chinach, Stanach Zjednoczonych i Brazylii. Według danych z 1 stycznia 1936 roku w Polsce poświęcało się duszpasterzowaniu 46 misjonarzy w 12 parafiach liczących ogółem ok. 90 tys. wiernych. W wyniku ustalenia nowych granic po II wojnie światowej misjonarze opuścili tereny wschodnie (oprócz Łyskowa i Wilna), natomiast objęli szereg parafii na Ziemiach Odzyskanych z których większość pozostała do dnia dzisiejszego w ich rękach (utracono m.in. Rokitno i Żagań). Kilka z nich przejęła na powrót diecezja. Poza parafiami misjonarze duszpasterzowali również w kościołach rektoralnych i seminariach (np. na poczatku XX wieku w Krakowie - na Stradomiu, Nowej Wsi, Kleparzu; u św. Kazimierza we Lwowie, Samkach Dolnych). Prowadzono w nich m.in. rekolekcje przygotowujące do spowiedzi wielkanocnej, katechezę dla dorosłych i młodzieży. Wreszcie, ożywiali religijność przez wprowadzenie nowych nabożeństw (”Gorzkie Żale”, nabożeństw majowych, uroczystych procesji ku czci Serca Jezusowego w Krakowie, nabożeństwo do Matki Bożej z Lourdes, ku czci Niepokalanego Poczęcia N.M.P. od Cudownego Medalika) oraz pielęgnując wzorowe sprawowanie ceremonii kościelnych, liturgii, śpiewu i muzyki.
4. Opieka nad chorymi i ubogimi
Apostolstwo wśród ubogich i chorych wymagało nie tylko głoszenia Ewangelii słowem, ale i czynem wyrażającym się w śpieszeniu z pomocą w zakresie materialnym, łagodzeniu ich biedy. W tej posłudze od samego początku byli wspierani ofiarna pracą sióstr miłosierdzia. Już w pierwszych latach przebywania w Polsce podczas zarazy, ogarniającej Warszawę i Kraków, podjęli się w tych miastach sprawowania opieki nad chorymi. Na początku XVII wieku kilku misjonarzy zmarło wskutek pracy wśród ludzi ogarniętych przez zarazę. W 1736 roku dzięki inicjatywom ks. Gabriela Baudouin, powstał w Warszawie Szpital Podrzutków im. Dzieciątka Jezus przeznaczony dla ratowania porzuconych niemowląt. Wkrótce dzieło to uzyskało większe środki materialne pozwalające zbudować Szpital Generalny (1761), przeznaczony dla chorych z całej Warszawy. W 1763 roku przebywało w nim 1012 chorych (520 dzieci i 444 dorosłych). W Krakowie w 1906 roku ks. Czesław Lewandowski założył “Towarzystwo Opieki nad opuszczonymi niemowlętami im. Dzieciątka Jezus”, ale pozostało ono skromną instytucja mogącą opiekować się tylko ok. 30 dziećmi. Od 1876 roku rozpoczął swoją dobroczynną działalność wśród bezdomnych chłopców ks. Kazimierz Siemaszko. Początkowo wspierał ich rozdawaną żywnością, ale dołożył starań do zakupienia domu przy ul. Długiej w Krakowie w roku 1886, a w dziesięć lat później w Czernej koło Krzeszowic w celu założenia zakładu wychowawczego. Po jego śmierci (1904) dzieło to kontynuowali ks. Jan Rzymełka. Według danych z roku 1925 - w Zakładzie im. Ks. Siemaszki przebywało wówczas ok. 300 chłopców. Poza wymienionymi większymi zakładami misjonarze w większości parafii opiekowali się szpitalikami zakładanymi przez Bractwa św. Rocha i Miłosierdzia. Dla uzyskania większych sił do pracy wśród ubogich założono m.in. Towarzystwo Dobroczynności we Wilnie (ks. Andrzej Pohl), później Stowarzyszenie Pań Miłosierdzia i Towarzystwo św. Wincentego a Paulo (męskie). Pomimo zakazów starano się utrzymywać działalność tych stowarzyszeni również podczas II wojny światowej. We Lwowie pod kierunkiem ks. Stanisława Kałężnego już jesienią 1939 roku organizowano dożywianie uciekinierów, a w 1941 roku otwarto bezpłatna kuchnię, z której początkowo korzystało ok. 200 osób dziennie. Równocześnie organizowano bezpłatne poradnictwo lekarskie. W Warszawie księża Rzymełka i Petrzyk nieśli pomoc ludności żydowskiej.
5. Seminaria duchowne
Trzecim zadaniem misjonarzy było formowanie duchowieństwa diecezjalnego. Pierwsze seminarium prowadzone przez misjonarzy na terenie Polski zostało otwarte w 1675 roku w Warszawie. Zarządzenie papieskie polecające powierzać misjonarzom seminaria diecezjalne spowodowało, że w ciągu ponad 100 lat Zgromadzenie Misji przejęło przeszło połowę tychże placówek działających w Polsce: Chełmno (1677), Kraków - Seminarium Zamkowe (1682), Przemyśl (1687), Łowicz (1689), Lublin (1714), Płock (1717), Gniezno (1718), Włocławek (1719), Kraków - Stradom (1732), Krasnystaw (1739), Wilno - Góra Zbawiciela (1744), Brzozów (1745), Krasław (1757), Wilno - Seminarium św. Jerzego (1764), Lwów - Seminarium Katedralne (1765), Tykocin (1769), Wornie (1775), Poznań (1781), Żytomierz (1783), Iłłukszta (1787), Mohylew (1788). W latach sześćdziesiątych XVIII wieku kierowali również seminariami we Wiedniu (1760), Tyrnawie na Słowacji (1762) i Vacz na Węgrzech (1762). Nadto prowadzili w tym czasie 3 seminaria interna w Warszawie (1676), Wilnie (1725) i Krakowie (1732). Jak już wyżej wspomniano w zaborze austriackim skasowano wszystkie domy wraz z seminariami w 1782 roku. W Krakowie w 1801 roku dokonano zjednoczenia trzech seminariów (Zamkowego, Stradomskiego i Akademickiego) lokalizując go na Stradomiu. W zaborze rosyjskim w XIX wieku przybyły nowe seminaria w Białymstoku (1815), Mińsku (1803), Kamieńcu Podolskim (1811). Utracono jednak wszystkie z chwilą wykonania kasaty w 1842 roku. Położone na terenie Królestwa Polskiego przetrwały do 1864 roku. Pod koniec XIX wieku misjonarze prowadzili jedynie Seminarium Krakowskie na Stradomiu oraz Seminarium Internum na Kleparzu. W 1901 roku kardynał Jan Puzyna podziękował misjonarzom za dotychczasową długoletnia formację duchowieństwa i przeniósł Seminarium Krakowskie do nowego gmachu przy ulicy Podzamcze powierzając jego zarząd kapłanom diecezjalnym. Wtedy Prowincja Polska ulokowała na Stradomiu własne studium filozoficzno-teologiczne. Starania podjęte przez wizytatora Kaspra Słomińskiego i ks. Wilhelma Michalskiego zostały uwieńczone powodzeniem - wydaniem dnia 8 lipca 1910 roku reskryptu Ministerstwa Wyznań i Oświaty w Wiedniu przekształcającego seminarium w Instytut Teologiczny z prawami wyższej uczelni. W odrodzonej Polsce wizytator Słomiński zwrócił się z podobna prośbą do Ministerstwa Wychowania Religijnego i Oświaty Publicznej w Warszawie uzyskując 27 lutego 1922 roku zatwierdzenie Instytutu, a w 1929 roku przyznając mu statut wyższej uczelni. Już przed wojna w jego murach kształcili się alumni niektórych krakowskich zakonów i zgromadzeń. Podczas II wojny światowej nie zaprzestano kontynuowania studiów teologicznych przenosząc je na kilka lat na Kleparz. W historii powojennej Instytutu najważniejszym wydarzeniem była afiliacja go do Papieskiego Wydziału Teologicznego w Krakowie, obecnie Papieskiej Akademii Teologicznej. Misjonarze prowadzili Ślaskie Seminarium Duchowne w Krakowie w latach 1935-1955, od roku 1947 do 1973 Diecezjalne Seminarium w Gorzowie Wielkopolskim, w latach 1957-1998 Biskupie Seminarium Duchowne w Gdańsku. W kilku innych seminariach zatrudniano ich w roli wykładowców i ojców duchownych (np. w WSD-Kraków, Olsztyn, Warszawa). W 1918 roku na prośbę Episkopatu misjonarze podjęli się prowadzenia Konwiktu Teologicznego założonego w domu przy ul.Traugutta/Krakowskie Przedmieście w Warszawie przeznaczonego dla księży studiujących na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego. W przeszłości misjonarze prowadzili również małe seminaria. Niestety nie posiadamy żadnych danych na temat małego seminarium we Lwowie, o którym wspomina Ankieta Garampiego z 1773 roku. W Prowincji Litewskiej doszło do utworzenia takiego seminarium w Zaslawiu w 1803 roku, następnie przeniesionego do Śmiłowicz. W 1899 roku arcybiskup lwowski Seweryn Morawski powierzył misjonarzom wychowanie młodzieży we Lwowie w ramach małego seminarium. Wreszcie sami misjonarze założyli trzy seminaria: w 1878 roku na Klepaczu w Krakowie, które stało się źródłem wielu powołań kapłańskich, we Wilnie (1924-1931) oraz w Bydgoszczy (1931-1933). To pierwsze działało aż do 1962 roku z kilkoma przerwami w latach 1914-1915, 1939-1946, 1952-1957, ulokowane przez większość czasu przy Domu Nowowiejskim w Krakowie (1896-1952), a w ostatnim etapie - Domu Kleparskim (1957-1962).
6. Inna działalność naukowo - dydaktyczna
Prowadzono również szereg szkół, najczęściej parafialnych, niekiedy powiatowych, starając się pod koniec XVIII wieku współdziałać z Komisja Edukacji Narodowej. Trzeba jednak przypomnieć, iż misjonarze nie organizowali kolegiów zostawiając tę formę nauczania pijarom i jezuitom. Największa rangę wśród zarządzanych przez Prowincję szkół posiadała tzw. Akademia Chełmińska, kształcąca młodzież z północnych rejonów Polski. Kierowali nią superiorowie domu chełmińskiego do roku 1754 tj. do chwili przekształcenia jej w kolonię akademicka Akademii Krakowskiej. Na emigracji największą sławę zdobyło Kolegium św. Jana Kantego w Erie (1912) umożliwiające prowadzenie edukacji narodowej, religijnej oraz zapoznające z kulturą polską. Podczas II wojny światowej misjonarze polscy zaangażowani byli również w tajne nauczanie. Księża Wilhelm Szymbor i Aleksander Usowicz wykładali homiletykę, teologię pastoralna, filozofię w konspiracyjnym “studium domesticum” Księży Salwatorianów na Zakrzówku w Krakowie. Na Uniwersytecie Ziem Zachodnich w Warszawie wykładał prawo kanoniczne ks. Józef Baron, zaś w szkolnictwie średnim pracowali m.in. księża Alfons Schletz we Lwowie, Jan Kasztelan w Kazimierzy Wielkiej, Hieronim Feicht w Zakopanem. Prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej wymagało zdobycia przez misjonarzy odpowiednich kwalifikacji. Jednakże w XVII i XVIII wieku nie znamy jakiegokolwiek przypadku skierowania członka Prowincji na dalsze studia. Wyróżniające umiejętności mogły pochodzić tylko z indywidualnego studium bądź szkoły poprzedzającej wstąpienie do seminarium. Dopiero od XIX wieku zaczęto kierować na krajowe i zagraniczne uczelnie. Pracą twórczą wyróżnili się m.in. w dziedzinie nauk biblijnych księża Antoni Putiatycki (1787-1862), Wilhelm Wincenty Michalski (1879-1943), Ludwik Stefaniak (1930-1972); w dziedzinie historii Kościoła i Zgromadzenia Misji Wojciech Wdowicki (1858-1902), Józef Gaworzewski (1873-1936), Stanisław Kalla (1887-1943), Piotr Brukwicki (1876-1965), Józef Góral (1873-1959), Stanisław Konieczny (1876-1940), Kasper Słonimski (1869-1929), Wilhelm Szymbor (1879-1949), Franciszek Śmidoda (1902-1944), Pius Pawellek (1895-1958), Leopold Petrzyk (1889-1960), Jan Rzymełka (1877-1960), Alfons Schletz (1911-1981), Jan Weissmann (1877-1942); w dziedzinie misjologii - Edmund Krauze (1908-1943), Hugo Król (1874-1945); w dziedzinie muzyki kościelnej - Michał Mioduszewski (1787-1868), Hieronim Feicht (1894-1967), Wendelin Świerczek (1888-1974); w dziedzinie prawa kanonicznego - Józef Baron (1895-1976), Antoni Czapla (1918-1971), Franciszek Bączkowicz (1877-1923), Władyslaw Stawinoga (1906-1976); w dziedzinie liturgii - Paweł Rzymski (1784-1833); w dziedzinie filozofii - Konstanty Michalski (1878-1947). W XVIII i XIX wieku kilkunastu profesorów wyróżniało się w prowadzeniu zajęć kilku dyscyplin teologicznych - Piotr Śliwicki (1705-1774), Wilhelm Kaliński (1747-1788), Tomasz Hussarzewski (1732-1807), Józef Jakubowski (1743-1820), Andrzej Pohl (1742-1820), Józef Bohdanowicz (1787-1846).
7. Działalność wydawnicza
W dotychczasowych, ogólnych opracowaniach dotyczących historii misjonarzy w Polsce bardzo często pomijano działalność wydawniczą. Co prawda misjonarze nie należeli nigdy do przodujących wydawców niemniej, jak się można przekonać po przejrzeniu Bibliografii Polskiej Estreichera, wydawali sporo. Na przestrzeni 300 lat prowincji istniały 4 oficyny drukarskie w Polsce: drukarnia w Chełmnie (1764), w Warszawie przy domu św. Krzyża (1780-1864), w Wilnie przy kościele św. Kazimierza (1800-1842), oraz w Krakowie na Kleparzu w okresie poprzedzającym II wojnę światową. Wykorzystywano oczywiście jeszcze inne drukarnie np. OO. Pijarów, OO. Jezuitów i inne oficyny lokalne. Charakterystyka i ocena dorobku wydawniczego misjonarzy jest bardzo trudna, ponieważ nie zachowały się żadne materiały archiwalne. Dorobek wydawniczy można podzielić na dwie grupy: pozycje przeznaczone tylko dla misjonarzy i sióstr miłosierdzia oraz na pozycje opublikowane z myślą o innych osobach zarówno duchownych jak i świeckich. Pierwsza grupa obejmuje wydania reguł - zwyczajników, rozmyślań, listów generałów, wizytatorów, litanie oraz konferencje Założyciela przeznaczone dla obydwóch rodzin wincentyńskich. Pozostałe ze znanych pozycji cechuje duża różnorodność, są to bowiem przedruki, jak i tłumaczenia oraz rzeczy napisane oryginalnie. Najobszerniejszym dziełem są broszury popularno-dewocyjne oraz różnego rodzaju modlitwy, których autorami byli misjonarze chociaż przeważnie nie ujawniali swoich nazwisk. Często dokonywano tłumaczeń z języka francuskiego (np. francuski modlitewnik wykorzystywany w czasie misji od czasów św. Wincentego pt. Powinności chrześcijańskie, to jest, co każdy chrześcijanin wiedzieć i czynić powinien, aby być zbawionym). Inną grupę dość bogatą w wydawnictwach misjonarskich, stanowią druki o charakterze liturgiczno-muzycznym. Obejmują one m.in. rytuały, kalendarze liturgiczne - zbiory pieśni maryjnych, pastorałki, śpiewniki (wśród nich kilka wydań znanego Śpiewnika kościelnego ks. Jana J. Siedleckiego w opracowaniu ks. W. Świerczka i B. Wallek-Walewskiego). Pozostałe pozycje obejmują książki o bardzo różnorodnej tematyce. Można znaleźć bardzo wiele dobrych pozycji z zakresu hagiografii, katechetyki (np. J. Pichlera, Katechety katolickie dla szkół ludowych, t.l-3, Kraków 1910), zbiory kazań, w tym jeden dla dzieci (np. Kazania świętokrzyskie, Kraków 1982-1999, 11 tomów; Nauki dla Stowarzyszenia św. Dziecięctwa, Kraków 1911), utwory sceniczne o tematyce biblijnej.
8. Czasopiśmiennictwo
Mówiąc o działalności wydawniczej misjonarzy trzeba wspomnieć również o wydawanych czasopismach. Najważniejszym były “Roczniki Obydwóch Zgromadzeń Św. Wincentego a Paulo” kwartalnik ukazujący się od 1895 roku do 1938 roku, w których zamieszczono prace z historii obu zgromadzeń, sprawozdania z prac misyjnych, nekrologi misjonarzy i szarytek, kronikę bieżących wydarzeń, a także pisano o ważniejszych faktach w życiu Kościoła. Poza tym wydawano “Roczniki Dzieła św. Dziecięctwa Pana Jezusa” (szerzenie idei misyjnej wśród dzieci) w latach 1884-1939, “Miłosierdzie chrześcijańskie” (propagowanie akcji charytatywnej oraz sprawozdania z działalności Towarzystwa św. Wincentego a Paulo) w latach 1905-1912, “Kalendarz Cudownego Medalika” (misje, historia zgromadzeń wincentyńskich, artykuły maryjne) w latach 1930-1939, “Kalendarz Matki Boskiej z Lourdes” (misje, hagiografia) w latach 1931-1939, “Kalendarz św. Wincentego” (o św. Wincentym, artykuły misyjne, działalność dobroczynna) w latach 1930-1939, “Kalendarzyk dla Dzieci Maryi” (informacje o stowarzyszeniu) w latach 1926-1939, “Kalendarzyk Mańański” w latach 1926-7, “Listy polskich misjonarzy do Chin” w latach 1934-1936, “Misje XX. Misjonarzy - Sióstr Miłosierdzia” w latach 1932-1939, “Przyjaciel Polskiej Misji w Chinach” w latach 19331936, „Rocznik Mariański” poświęcony szerzeniu czci Niepokalanie Poczętej oraz Sprawom Stowarzyszeń Dzieci Maryi i Cudownego Medalika” w latach 1925-1939, “Rocznik Parafii św. Krzyża” w latach 1936-1939. W Brazylii z inicjatywy misjonarzy zaczai ukazywać się od 1920 r. “Lud”, w Stanach Zjednoczonych “Skarb Rodziny”, a we Francji “Nasze Pisemko” (parafialny miesięcznik parafii Ostricout). Od 1909 roku do obecnego czasu (z przerwa w latach 1939-1956) jest wydawany dwumiesięcznik kleryków Zgromadzenia Misji “Meteor” publikujący artykuły filozoficzno-teologiczne, z historii zgromadzenia, wiadomości bieżące z życia prowincji oraz kronikę życia seminaryjnego. W 1981 roku ksiądz Michał Chorzępa podjął się redagowania wznowionych “Roczników Obydwóch Zgromadzeń” pod zmienionym tytułem - “Roczniki Wincentyńskie” (XII roczników, kontynuacja - ks. Stanisław Rospond). Niewątpliwie największym osiągnięciem wydawniczym po II wojnie światowej pozostaje “Nasza Przeszłość”, półrocznik naukowy poświęcony studiom z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce, założony i redagowany w latach 1946-1948, 1957-1981 przez księdza Alfonsa Schletza. Był on również redaktorem wydawnictwa “Analecta Historica Congregationis Missionis Prov. Polonorum” w latach 1945-1949. Dzieło kontynuuje ks. Jan Dukała (aktualnie już wydanych 91 tomów). Od 1987 r. w Domu Stradomskim działa Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy. pod kierunkiem ks. Wacława Piszczka CM (wydawnictwa pomocy naukowych, skryptów, rozważań, kalendarzy, obrazków itp.). Od roku 2006 odpowiedzialnym za Wydawnictwo jest ks. dr Stanisław Rospond CM.


